Επιστροφή

Συνέντευξη του υπουργού Οικονομικών στον ραδιοφωνικό σταθμό "Στο Κόκκινο" Πάτρας

-Να ξεκινήσουμε από την παρουσία σας στην Πάτρα και την εκδήλωση με θέμα «Οικονομία και Κοινωνία μετά τα μνημόνια» που διοργανώνει η Νομαρχιακή Επιτροπή Αχαίας του ΣΥΡΙΖΑ στις 7 το απόγευμα.

«Κάνω μια σειρά ομιλιών όπως και άλλοι σύντροφοι και μέλη της κυβέρνησης.  Έχουμε τις Ευρωεκλογές, θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικές. Θεωρούμε ότι δεν έχουν καμία σχέση με τις εκλογές του 2014 και του 2009. Εδώ παίζονται πολλά πράγματα και ο κόσμος δεν πρέπει να θεωρήσει ότι αυτές οι Ευρωεκλογές έχουν χαλαρή ψήφο. Ένας από τους λόγους που δεν πρέπει, είναι ότι παίζεται στο ευρωπαϊκό επίπεδο το θέμα κατά πόσον  η οικονομία θα πάει με την κοινωνία ή θα επιστρέψουμε στις πολιτικές που μας έφεραν στην κρίση πριν το 2009. Εξ ου και ο τίτλος «οικονομία και κοινωνία» και πώς πηγαίνουν αυτά τα δύο μαζί και πώς αυτοί που έχασαν από την κρίση μπορούν τώρα στην ανάκαμψη να δουν το πρόσωπό τους  είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα.»

-Πόσο σημαντικές είναι αυτές οι Ευρωεκλογές από την στιγμή που τα ποσοστά της ακροδεξιάς ανεβαίνουν στις χώρες της Ευρώπης;

«Δεν ξέρω εάν αυτό το φαινόμενο συνεχώς να αυξάνεται, φοβάμαι ότι μπορεί να έχετε δίκιο αλλά ελπίζω ότι έχετε άδικο. Νομίζω ότι πρέπει να δοθεί μια απάντηση. Η απάντηση του ΣΥΡΙΖΑ είναι ακριβώς αντίθετη με αυτή που δίνει ο κ. Μητσοτάκης και η ΝΔ που η απάντησή της είναι να πάμε λίγο με τα νερά τους, να πάρουμε λίγο από την ατζέντα τους ελπίζοντας ότι αυτό θα τους περιθωριοποιήσει. Η ιστορία έχει δείξει ακριβώς το αντίθετο, ότι όταν πας με την ατζέντα της ακροδεξιάς, σε σέρνει κι εσένα προς αυτή την κατεύθυνση. Άρα ένα από τα βασικά ζητήματα σε αυτές τις εκλογές είναι ποιό άλλο σχέδιο υπάρχει στην Ε.Ε. το οποίο μπορεί να συνδεθεί με πολιτικές στο εθνικό επίπεδο και αντιμετωπίζει τις κοινωνικές ρίζες του φαινομένου, γιατί ο κόσμος ψηφίζει ακροδεξιά. Δεν μπορούμε να μείνουμε μόνο σε κατηγορίες και καταγγελίες. Και η απάντηση είναι ότι  τα κόμματα της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς δεν έχουν σοβαρές απαντήσεις στο κοινωνικό ζήτημα, στην ανισότητα, στην έλλειψη καλών θέσεων εργασίας, στο ότι οι μισθοί δεν αυξάνονται. Όλη αυτή η ατζέντα, πώς θα δημιουργήσουμε μια Ευρώπη όπου θα έχεις μιας ευρωπαϊκή ταυτότητα και που συνδέεται με την τοπική σου ταυτότητα και δίνει την εντύπωση ότι η Ευρώπη δεν είναι ένας εχθρός που σε εμποδίζει να ζήσεις σε ένα περιβάλλον με ασφάλεια, καλά σχολεία και νοσοκομεία, είναι το ζητούμενο.»

-Ποιος είναι ο στόχος του ΣΥΡΙΖΑ στις Ευρωεκλογές;

«Να πάει όσο καλά μπορεί. Νομίζω ότι δεν θα κερδίσουμε τελείως το στοίχημα να μην είναι χαλαρή η ψήφος, γιατί οπωσδήποτε άλλο είναι το ερώτημα [σ.σ. των εθνικών εκλογών]: μια κυβέρνηση με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ και ηγέτη τον Αλ. Τσίπρα και από την άλλη μεριά τη ΝΔ με ηγέτη τον κ. Μητσοτάκη, και άλλο είναι στις Ευρωεκλογές. Εμείς θέλουμε να τις πολιτικοποιήσουμε όχι μόνο για να υπάρχει μομέντουμ για μια νίκη της κυβέρνησης της Αριστεράς στις επόμενες Εθνικές Εκλογές, αλλά επειδή πραγματικά θεωρούμε ότι είναι σημαντικές αυτές οι Ευρωεκλογές.»

-Υπάρχει ένας κόσμος που εμφανίζεται δυσαρεστημένος από τον ΣΥΡΙΖΑ και στις δημοσκοπήσεις τουλάχιστον φέρεται να αποστασιοποιείται. Συμμερίζεστε αυτή την άποψη και αν ναι τι περιθώρια έχει η κυβέρνηση για να τους μεταπείσει;

«Δεν νομίζω ότι είναι καλή η περιγραφή σας. Νομίζω ότι ο κόσμος είναι προβληματισμένος και περιμένει, είναι σε αναμονή. Αυτό νομίζω ότι είναι καλύτερη περιγραφή όπως τουλάχιστον διαβάζω εγώ τις δημοσκοπήσεις. Νομίζω ότι αυτός ο κόσμος αρχίζει και βλέπει ποιός λέει αλήθεια και  ποιός όχι. Ακούει ότι δε θα βγούμε από το μνημόνιο, ότι θα μειωθούν οι συντάξεις, ότι δεν θα έχουμε πρόσβαση στις αγορές, ότι δεν έχουμε αυτονομία να κάνουμε κάποια δικά μας πράγματα. Αυτά διαψεύδονται και σιγά-σιγά ο κόσμος που είναι σκεπτικός - και δεν θα μπορούσε να μην είναι σκεπτικός όταν μια χώρα έχει περάσει την χειρότερη ύφεση σε καιρό ειρήνης από τότε που έχουμε στοιχεία- [σ.σ. καταλαβαίνει ότι] δεν είναι δυνατόν να μην είναι δυσάρεστα τα πράγματα και να μην υπάρχουν πολλά προβλήματα. Το θέμα είναι, σε ποιον πιστεύει αυτός ο κόσμος ότι μπορεί να μας βγάλει από την κρίση με ένα πρόσημο που ενσωματώνει τις αγωνίες και τις ανάγκες των λαϊκών στρωμάτων και των μεσαίων στρωμάτων.»

-Είναι απαραίτητη η σύγκληση του προοδευτικού μετώπου και στην Ευρώπη; Πως κρίνεται την άρνηση συμμετοχής του ΚΙΝΑΛ  σε αυτή;   

«Η στάση του ΚΙΝΑΛ-ΠΑΣΟΚ για μένα είναι ακατανόητη. Πραγματικά δεν καταλαβαίνω – και αυτό δεν είναι ρητορικό σχήμα - τί προσδοκά ένας χώρος που αυτοπροδιορίζεται ως Σοσιαλδημοκρατία, να έχει μια συμμαχία και να κοιτάζει προς τη Δεξιά. Σε μια Δεξιά που δεν είναι μόνο ο κ. Μητσοτάκης  έχουν πολύ σημαντικό ρόλο ο κ. Σαμαράς, ο κ. Βορίδης, ο κ. Γεωργιάδης, και το λέω με ήπιο τρόπο. Ενώ βλέπουν ότι παντού στην Ευρώπη όπου η Σοσιαλδημοκρατία προσπαθεί να ξεφύγει από το νεοφιλελεύθερο πρόταγμα προ κρίσης, πηγαίνει πολύ καλύτερα από εκεί που δεν το κάνει. Είναι πάρα πολλά τα παραδείγματα που πραγματικά δεν ξέρω τι σκέφτεται το ΠΑΣΟΚ. Η αλήθεια είναι ότι αυτή η κρίση δημιουργεί ανακατατάξεις στο πολιτικό σύστημα. Ανακατατάξεις ανθρώπων που λένε ότι το Κέντρο δεν μπορεί να έχει μια εθνικιστική στάση στο θέμα της Βόρειας Μακεδονίας. Οι κεντρώοι δεν είναι ούτε εθνικιστές ούτε θέλουν να έχουμε κακές σχέσεις με τους γείτονές μας. Αυτό είναι σχεδόν αξιακό για έναν χώρο του Κέντρου και της κεντροαριστεράς. Γι’ αυτό βλέπετε πόσος κόσμος μας προσεγγίζει. Η άποψή μου είναι ότι στην Ευρώπη και στην Ελλάδα θα πρέπει να έχουμε μια συμμαχία που την ονομάζουμε Κόκκινο-Κόκκινο-Πράσινο, δηλαδή με το κομμάτι της Σοσιαλδημοκρατίας που καταλαβαίνει ότι το κοινωνικό ζήτημα είναι στο κέντρο των προβλημάτων (και άρα δεν λύνονται όλα με τις μειώσεις φόρων όπως μας λέει ο κ. Μητσοτάκης), με την Αριστερά τη δική μας και τους Πράσινους. Αυτό δεν σημαίνει ότι εμείς θα γίνουμε σοσιαλδημοκράτες ότι οι σοσιαλδημοκράτες θα γίνουν πράσινοι και οι πράσινοι θα γίνουν αριστεροί.  Έχουμε μια πολύ μεγάλη γκάμα θεμάτων που μπορούμε να τα βρούμε και να δώσουμε μια διέξοδο σε αυτή την κρίση με προοδευτικό πρόσημο.»

-Πήγε πολύ καλά το 10ετές ομόλογο στις αγορές και είχαμε αναβάθμιση από τον οίκο moodys. Αυτό τι σημαίνει για την οικονομία της χώρας και πώς κρίνετε την έως τώρα έξοδο της χώρας στις αγορές;

«Είναι μια πολύ μεγάλη επιτυχία. Προσπαθούν να πουν διάφορα πράγματα από την Αντιπολίτευση αλλά δεν τους ακούει πλέον κανείς. Είναι τόσο προφανές ότι ήταν μια πετυχημένη στρατηγική ότι βγήκαμε και με 5ετές και με 10ετές. Θυμάστε ότι πριν από τα Χριστούγεννα μας έλεγαν ότι απόδειξη ότι δεν έχουμε βγει από το μνημόνια είναι ότι δεν έχουμε βγει στις αγορές. Το καλοκαίρι μας έλεγαν ότι απόδειξη είναι ότι θα μειωθούν οι συντάξεις. Είναι σημαντικό να έχεις μια σταθερή πρόσβαση στις αγορές, πόσο μάλλον όταν το ομόλογο είναι 10ετές. Είναι σχεδόν αυτό που μαθαίνουμε στους φοιτητές μας στην Οικονομική Επιστήμη, ως τον ορισμό της κανονικότητας. Αν οι αγορές είναι έτοιμες να σε δανείσουν για 10 χρόνια σημαίνει ότι εμπιστεύονται την πολιτική σε βάθος χρόνου. Αυτό μας δίνει μια ελάφρυνση [σ.σ. χρέους]  σημαίνει ότι τα επιτόκια θα είναι χαμηλότερα για το κράτος και τις επιχειρήσεις. Σηματοδοτεί μία επιστροφή στην κανονικότητα. Το θέμα είναι πώς οι πολιτικές-κοινωνικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν αυτόν τον χώρο που σου δίνει. Δηλαδή έχουμε βγει από το μνημόνιο, έχουμε πάρει κάτι για το χρέος που είναι σημαντικό για τα επόμενα 10-15 χρόνια, θα πληρώνουμε λιγότερο ως ποσοστό του ΑΕΠ για το χρέος σε σχέση με άλλες οικονομίες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία. Το θέμα είναι: Είναι αρκετά ώριμο το πολιτικό σύστημα να το εκμεταλλευτεί αυτά τα 10-15 χρόνια με μια αναπτυξιακή στρατηγική που είναι δίκαιη και μπορεί να αντιμετωπίσει τα ζητήματα των ανθρώπων, και άρα η ανάπτυξη να είναι πιο βιώσιμη; Είχαμε ανάπτυξη μετά από το 1995 που ήταν εντυπωσιακή αλλά ούτε δίκαιη ήταν ούτε βιώσιμη γιατί εάν ήταν βιώσιμη, δεν θα είχαμε την κρίση του 2009. Άρα αλλάζει η ατζέντα, το υπουργείο Οικονομικών συμβάλλει σε αυτό προσπαθώντας  να προστατεύσει την σταθερότητα του συστήματος, την σταθερότητα του μακροοικονομικού περιβάλλοντος για να μπορεί να γίνει μια σοβαρή συζήτηση για αναπτυξιακές προτεραιότητες ως προς το πού θέλουμε να πάμε την οικονομία μας, που θέλουμε να επενδύσουμε, πώς να εξασφαλίσουμε ότι οι επενδύσεις δεν γίνονται με το παλιό πελατειακό σύστημα. Είναι μεγάλη η ατζέντα από εδώ και πέρα.»

- Γιατί πιστεύετε ότι  είναι λάθος η σύγκριση που κάνει η αντιπολίτευση με τα επιτόκια δανεισμού των άλλων χωρών που επίσης πέρασαν από μνημόνια; Θεωρείτε πραγματικά ότι η αντιπολίτευση στην Κυβέρνηση είναι τα ΜΜΕ και όχι η ΝΔ;

«Για το πρώτο θέμα: δεν μπορεί να συγκρίνεις την Ελλάδα τώρα με την Πορτογαλία τώρα. Θα συγκρίνεις την Ελλάδα τώρα, με την Πορτογαλία πριν 2-3 χρόνια όταν βγήκε από το πρόγραμμα. Έτσι δεν είναι; Η Πορτογαλία βγήκε από το πρόγραμμα, συνέχισε με μια οικονομική πολιτική αναβαθμίστηκε και σιγά-σιγά έπεσαν τα επιτόκια. Έτσι θα γίνει και με μας. Αλλά το να συγκρίνει [σ.σ. την Πορτογαλία] τώρα με μας, είναι άδικο. Ένας φοιτητής δεν θα έκανε αυτό το λάθος. Θα πρέπει να συγκρίνεις στο ίδιο επίπεδο που βγήκε από την κρίση και το πρόγραμμα. Νομίζω ότι αυτό είναι σαφές. Σχετικά με το δεύτερο θέμα: αυτό που παρατηρώ σε κάποιες εφημερίδες και κανάλια είναι το εξής: Δεν θεωρώ ότι οι εφημερίδες πρέπει να είναι ούτε Αριστερές, ούτε να υποστηρίζουν τα επιχειρήματα της κυβέρνησης. Θα προτιμούσα και νομίζω αυτό είναι το σωστό, οι πρώτες σελίδες να έχουν την είδηση και μετά να έχουν το σχόλιο με την πολιτική χροιά που έχει ο κάθε συντάκτης και η κάθε εφημερίδα. Στο πρωτοσέλιδο όμως να μην μπορεί ο αναγνώστης να διαχωρίσει την είδηση από την άποψη, δεν είναι αυτή η ενημέρωση που χρειάζεται ο κόσμος. Αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο είναι και στη Λατινική Αμερική και στη Βρετανία τώρα σε σχέση με το Βrexit.  Είναι πολύ δύσκολο πια να διαχωρίσει την άποψη από την είδηση. Εγώ νομίζω ότι η είδηση πρέπει να είναι είδηση και μετά [σ.σ. να ακολουθεί οποιοδήποτε σχόλιο]. Θέλετε εσείς στο κόκκινο να έχετε διαφορετική προσέγγιση από την Καθημερινή; Και οι δύο πρέπει όμως να πείτε τι έγινε.  Δεν μπορεί να μην προβάλει κανένα μέσο της αντιπολίτευσης, ότι ο Πάπας είπε ότι μπορούσαμε να δώσουμε το νόμπελ στον Τσίπρα, να μην υπάρχει αυτή η είδηση ή [σ.σ. να μην προβάλει το] αν υπήρχε πρόβλημα στη Βέροια στην ομιλία του κ. Μητσοτάκη, αλλά να [σ.σ. προβάλει το] αν υπήρχε πρόβλημα [για παράδειγμα] σε μία δική μου ομιλία ή άλλου στελέχους [σ.σ. της κυβέρνησης]. Το να δημιουργείς τις ειδήσεις σύμφωνα με την άποψή σου είναι μια πολύ κακή εξέλιξη και χαμηλώνει όλο το επίπεδο της συζήτησης.

-Και μπορούμε να προσθέσουμε και τα fake news μέσα σε αυτά…

Άμα σας πω τι έχει ειπωθεί είναι μια φοβερή κατάσταση και τα βάζουν και σε εισαγωγικά, που νομίζω είναι τελείως αντιδεοντολογικό, να το κάνουν για κάτι, που δεν έχω πει. Μπορούν να κρίνουν ό,τι έχω πει ότι δεν είναι σωστό, αλλά να έχουν σε εισαγωγικά κάτι, που δεν έχω πει και είναι ακριβώς το αντίθετο, καταλαβαίνετε είναι μεγάλο πρόβλημα.

-Αναφορικά με το νόμο για την προστασία της πρώτης κατοικίας. Ποια σπίτια προστατεύονται και ποια μένουν έξω σε σύγκριση με τον προηγούμενο νόμο Κατσέλη- Σταθάκη;

«Δεν θα το ρωτούσα έτσι γιατί είναι και μία διαφορετική προσέγγιση. Εμείς θέλαμε να κάνουμε ένα νόμο, που στηριζόταν σε ένα μέρος στο παλιό νόμο πλαίσιο Σταθάκη - Κατσέλη και ένα άλλο μέρος, που δημιουργούσε την δυνατότητα το κράτος να βοηθήσει τους πολίτες να ξεπληρώσουν το χρέος τους. Και πώς το κάνεις αυτό; Μοιράζοντας το κόστος. Η κυβέρνηση δίνει κάποια λεφτά, ο δανειολήπτης μπαίνει σε ένα σύστημα να ξεπληρώσει το χρέος και οι τράπεζες κάνουν αναδιάρθρωση του χρέους. Άρα και τα τρία μέρη, όλοι κερδίζουν κάτι και όλοι χάνουν κάτι. Είναι μια πολιτική προσέγγιση επιστροφής στην κανονικότητα. Άρα το κυρίαρχο στοιχείο του νομοσχεδίου βοηθά τα κόκκινα δάνεια να «πρασινίσουν», να μπορεί ο κόσμος να τα ξεπληρώσει. Φαντάζομαι έχετε και εσείς στην Πάτρα ανθρώπους, που σας λένε ότι δεν μπορούν να δώσουν 350 ευρώ τον μήνα, αλλά αν ήταν 200 ευρώ θα έκανα μια προσπάθεια. Μάλιστα ο κόσμος είναι περήφανος, διότι θέλει να ξεπληρώσει και θα λέει αν το κράτος μου έδινε τα 150 ευρώ, θα πλήρωνα εγώ τα 200 και αυτό θα βοηθούσε. Ο νέος νόμος έχει δυο καινοτομίες. Και ο επιχειρηματίας (φυσικό πρόσωπο), που έχει πάρει ένα σπίτι μπαίνει, που δεν είχε την δυνατότητα αυτή με το νόμο Κατσέλη, και ο επιχειρηματίας που έχει πάρει επιχειρησιακό δάνειο με ενέχυρο το σπίτι του μπορεί να μπει, κάτι που δεν συνέβαινε με το νόμο Κατσέλη - Σταθάκη».

-Με το «επίδομα Πάσχα» όπως το βάφτισαν τα ΜΜΕ τελικά τί έγινε; Υπάρχει διαθέσιμο ποσό, που θα μπορούσε κάποια στιγμή να δοθεί σε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες;

«Τα τελευταία 3 χρόνια, στο τέλος της χρονιάς όταν είδαμε ότι είχαμε λεφτά πάνω από το στόχο, αυτά τα μοιράσαμε με ένα κοινωνικό, δίκαιο τρόπο και με διαφάνεια, αυτό θα το κάνουμε και του χρόνου, αν υπάρξει υπερ-απόδοση. Αυτά τα λεφτά, που αναφέρεστε, ήταν μια πίστωση στην περίπτωση, που εμείς δεν προλαβαίναμε να μπορούμε να πληρώσουμε όλα τα αναδρομικά και βάλαμε στην άκρη κάποια χρήματα για να μετρήσουν στο 2018. Αν τα ξοδέψουμε το 2019, πιάνονται ως δαπάνες και θα μπορούσε αν δεν πάμε καλά, να μην φτάσουμε το στόχο.  Άρα αυτά είναι στην άκρη, αλλά δεν μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε μέχρι το τέλος, για να είμαστε σίγουροι ότι είμαστε εντός των στόχων. Αυτό έχει δυο σημαντικά αποτελέσματα, ότι είμαστε εντός των στόχων τα τελευταία 3 χρόνια, μια μεγάλη αξιοπιστία στις αγορές για να μας δανείζουν, και δεύτερον μας επέτρεπε όταν είχαμε υπερ-πλεόνασμα να το επιστρέψουμε στην κοινωνία. Και άρα επανέρχομαι στο θέμα της ομιλίας μου που είναι: οικονομία και κοινωνία και πώς αυτά τα δύο πάνε μαζί. ».

-Έχουν ληφθεί μέτρα και μετά την έξοδο της χώρας από τα Μνημόνια, που ανακουφίζουν μια μεγάλη μερίδα πολιτών, που δοκιμάστηκε από τα σκληρά μέτρα εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Να αναμένουμε και άλλα θετικά μέτρα; Τί σχεδιάζει το Υπουργείο Οικονομικών προς αυτή την κατεύθυνση;

«Σχεδιάζουμε διάφορες παρεμβάσεις και το Υπουργείο Εργασίας και το Υπουργείο Οικονομικών να βοηθήσουμε ανθρώπους, που δεν μπορούν να ξεπληρώσουν κάποιο χρέος, έτσι και αυτό, όπως με το νέο νόμο Κατσέλη έχουμε δυο στόχους:  να βοηθήσουμε τους ανθρώπους, που πραγματικά έχουν πρόβλημα και να μη βοηθήσουμε όσους είναι κακοπληρωτές, που έχουν λεφτά και δε θέλουν να πληρώσουν, είναι σημαντικό. Κάποιος, που έχει ιδρώσει για να ξεπληρώσει είτε προς την φορολογία είτε προς τα ασφαλιστικά ταμεία, νιώθει άσχημα να βλέπει έναν κακοπληρωτή, που έχει λεφτά και δεν πληρώνει, να μπαίνει σε ένα σύστημα δόσεων. Έτσι, όποιο σύστημα παρουσιάζεις πρέπει να έχει το στοιχείο της δικαιοσύνης, ότι ο άνθρωπος, που βοηθάς έχει πραγματικό πρόβλημα και με μια μικρή βοήθεια μπορεί να πληρώσει».

-Το θαλάσσιο μέτωπο μετά από χρόνια αποδόθηκε στο Δήμο Πατρέων. Από το 2010 μας το υπόσχονταν και τελικά το 2018 είχαμε την παραχώρηση των 3,5 χλμ. Μια προεκλογική δέσμευση και του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Δείχνει μια γενικότερη στρατηγική της κυβέρνησης να αποδίδονται τέτοιου είδους χώροι στους Δήμους και στους πολίτες;

«Με την αντιπολίτευση έχουμε πολύ μεγάλες διαφορές. Εμείς θέλουμε μια ισορροπία στο μέλλον ανάμεσα στην ανάπτυξη και στις ποιοτικές πτυχές της ανάπτυξης. Μία κοινωνική πτυχή είναι το να υπάρχουν σχολεία, νοσοκομεία, να μπορεί ο κόσμος να είναι σε ένα περιβάλλον με ασφάλεια. Μια άλλη πτυχή είναι αυτή, που βάζετε εσείς, ότι αυτή η ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι μόνο στον ιδιωτικό τομέα και να λες ελάτε να επενδύσετε όποτε θέλετε, όπως θέλετε και με όποιους όρους θέλετε, πρέπει να υπάρχουν κανόνες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι επενδύσεις να μπορούν να γίνουν όχι μόνο από τον ιδιωτικό τομέα, αλλά από τους συνεταιρισμούς, από τις τοπικές κοινωνίες, για αυτό πέρασε ο κ. Σταθάκης τις ενεργειακές κοινότητες, που μπορεί και μια τοπική αυτοδιοίκηση να μπει στο ενεργειακό παιχνίδι. Έχουμε μια αντίληψη για την ανάπτυξη, που θα την έλεγα πλουραλιστική. Δεν βασίζεται μόνο στον Δημόσιο τομέα, ούτε μόνο στον ιδιωτικό τομέα. Δίνει χώρο και σε ενεργές κοινωνικές ομάδες (π.χ. συνεταιρισμοί και ενεργειακές κοινότητες), αλλά και οι Δήμοι να μπορούν να παίξουν ένα ρόλο κοινωνικό και αναπτυξιακό».

-Πρόσφατα είχαμε στην Πάτρα μια κινητοποίηση από τους καταστηματάρχες εστίασης και αναψυχής, οι οποίοι για 24 ώρες έκλεισαν τις επιχειρήσεις τους, ζητώντας μείωση του ΦΠΑ. Τί θα τους απαντούσατε;

«Θα τους απαντούσα με ειλικρίνεια. Μια υπεύθυνη κυβέρνηση βγαίνοντας από μια τέτοια οικονομική κρίση, έχει πολλά αιτήματα και πολλά δίκαια αιτήματα. Είναι δίκαιο το αίτημα να στηρίξουμε το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», που την ενισχύσαμε στον προϋπολογισμό του 2018-2019 ή για να υπάρχουν σχολικά γεύματα ή για να μειώσουμε την εισφορά στην κοινωνική ασφάλιση ειδικά των αυτοαπασχολούμενων. Θέλω να πω ότι αυτή η λίστα είναι ατελείωτη. Είμαστε σε μια οικονομία, που ανακάμπτει, αλλά οι ανάγκες είναι πάρα πολλές. Άρα θα έλεγα ότι είχαμε 930 εκατομμύρια φέτος δαπάνες, άρα ήταν ο πρώτος προϋπολογισμός μετά το 2010, που ήταν επεκτατικός, δηλαδή έβαλε χρήματα στην οικονομία και κάναμε αυτές τις προτεραιότητες που σας είπα - και στον τομέα των δαπανών και στον τομέα των φόρων- και θα συνεχίσουμε τα επόμενα χρόνια, που θα έχουμε πάλι δημοσιονομικό χώρο, να κάνουμε αυτές τις παρεμβάσεις και από την πλευρά των φόρων και άρα να μπορέσουμε να κοιτάξουμε και το θέμα του ΦΠΑ και από την πλευρά των δαπανών είτε για επενδύσεις είτε για τα σχολεία είτε για την υγεία.  Αυτό, που λένε οι καταστηματάρχες είναι σωστό, αλλά είναι και πάρα πολλά ακόμα, που θα μπορούσα να σας πω ότι είναι σωστά. Για αυτό κάναμε και τα αναπτυξιακά μας συνέδρια και ζητάμε από τον κόσμο να συζητά τις προτεραιότητες, δεν είναι θέμα μόνο της κυβέρνησης [σ.σ. είναι και της κοινωνίας].  Πρέπει όμως να υπάρχουν προτεραιότητες, δεν μπορείς να τα κάνεις όλα μαζί, μετά από μια τέτοια κρίση. Σίγουρα έχουν δίκιο οι καταστηματάρχες, είναι μεγάλος ο φόρος και ειδικά σε σχέση με άλλες χώρες, το κατανοώ, αλλά πρέπει να δούμε υπεύθυνα ποιές είναι οι προτεραιότητες μας για τα επόμενα 3-4 χρόνια».