Επιστροφή

Συνέντευξη του Υφυπουργού Οικονομικών, αρμόδιου για το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα, κ. Γ. Ζαββού στην εφημερίδα "Το Βήμα της Κυριακής"

-Από τη θέση που αναλάβατε καλείστε να αντιμετωπίσετε το πιο δύσκολο ίσως θέμα που αφήνει πίσω της η κρίση. Να ξανακάνετε τις τράπεζες ...τράπεζες από διαχειριστές κόκκινων δανείων που είναι τα τελευταία χρόνια

Πρωταρχικός στόχος της κυβέρνησης είναι να ενισχυθεί η ευρωστία  και η εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος ώστε να αποκατασταθεί η πλήρης εμπιστοσύνη των καταθετών και των επενδυτών . Οι τράπεζες θα πρέπει να αποτελέσουν τον δυναμικό μοχλό  ανάπτυξης με την παροχή φθηνής χρηματοδότησης στην πραγματική οικονομία, στους πολίτες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις .

Η πρόσφατη κυβερνητική αλλαγή σηματοδοτεί μια  νέα εποχή για την ελληνική οικονομία. Σε αυτήν ο τραπεζικός τομέας βρίσκεται στο επίκεντρο όπως αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι για πρώτη φορά ένας πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης,  δημιούργησε θέση υφυπουργού αρμόδιου για το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει κυρίως  τη στρατηγική αντιμετώπισης των κόκκινων δανείων την όποια και έχω επιφορτιστεί υπό τον Υπουργό Οικονομικών, που όπως γνώριζετε είναι στις κορυφαίες κυβερνητικές προτεραιότητες. Καταλαβαίνουμε ότι δεν μπορεί να υπάρξει οικονομική ανάπτυξη χωρίς την λύση αυτού του προβλήματος αλλά και ότι η ανάπτυξη που πυροδοτεί το νέο οικονομικό πρόγραμμα θα βοηθήσει πολύ τον τραπεζικό τομέα.

 

- Ποια πιστεύετε είναι η ανταπόκριση των διεθνών αγορών

Η κυβέρνηση έχει εκπονήσει ένα ταχύρρυθμο και καλά κοστολογημένο πρόγραμμα αναπτυξιακών μεταρρυθμίσεων, που αποσκοπεί στη δημιουργία καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας.  Η επενδυτική κοινότητα και οι παγκόσμιες αγορές έχουν ήδη δώσει ψήφο εμπιστοσύνη στο πρόγραμμα της Κυβέρνησης. Γι' αυτό και διαπιστώνουμε μια πρωτοφανή μείωση των spreads των ελληνικών ομολόγων, σε επίπεδα χαμηλότερα ακόμη και από των ΗΠΑ που διαθέτουν πιστοληπτική αξιολόγηση ΑΑΑ. Αυτό σημαίνει ότι μειώνεται ραγδαία το κόστος χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας γιατί αυξάνεται η αξιοπιστία της χώρας. Κεφαλαιοποιούμε στη θετική αυτή συγκυρία, παίρνουμε πρωτοβουλίες και προωθούμε ταχύτατα σχέδια ώστε να εξοπλίσουμε τις τράπεζες με τα νομοθετικά και χρηματοοικονομικά εργαλεία που θα τις επιτρέψουν να εξυγιάνουν τα χαρτοφυλάκιά τους. Μην ξεχνάτε ότι ακόμη προχθές ο Πρόεδρος της ΕΚΤ ανακοίνωσε  μείωση των επιτοκίων και συνέχιση της ποσοτικής χαλάρωσης. Αυτά είναι εξαιρετικά θετικά σημάδια για όλες τις οικονομίες της Ευρωζώνης και ιδιαίτερα για την ελληνική.

 

-Μπορείτε να μας περιγράψετε τη βασική ιδέα, το σχέδιο απεγκλωβισμού των τραπεζών από τα κόκκινα δάνεια που θα εφαρμοστεί τελικά και πώς μπορεί να λειτουργήσει; 

Αντιλαμβάνεστε ότι κληρονομούμε ένα πρόβλημα τεραστίων διαστάσεων. Τα κόκκινα δάνεια ανέρχονται στα € 80 δις, επίπεδο  που είναι πρωτοφανές για την Ευρωζώνη . Δυστυχώς σε αυτό συνέβαλε και η απραγία και οι συγκεχυμένες κινήσεις των υπευθύνων. Ωστόσο θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι τώρα η κυβέρνηση έχει σχέδιο. Στόχος είναι να αξιοποιήσουμε στο έπακρο κάθε δυνατή πρωτοβουλία που θα συμβάλει με αποτελεσματικό και θεσμικά ασφαλή τρόπο στην εξυγίανση των «κόκκινων δανείων» και θα απελευθερώσει το τραπεζικό σύστημα από τα βάρη του παρελθόντος, επιτρέποντάς του να πρωταγωνιστήσει στην ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας κυρίως προς όφελος των πολιτών, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της βιομηχανίας.  Δεν υπονοώ ότι υπάρχουν μαγικές λύσεις ή ότι τα πράγματα είναι εύκολα. Απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες όλων των παραγόντων του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, και αυτός ο συντονισμός είναι μεταξύ άλλων ο ρόλος του Υπουργείου Οικονομικών. Είμαστε αποφασισμένοι να χρησιμοποιήσουμε όλα τα υπάρχοντα εργαλεία και μεθόδους ακολουθώντας τα πιο σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα. Γι' αυτό και ο Πρωθυπουργός στις προγραμματικές του δηλώσεις είπε ότι η κυβέρνηση θα προωθήσει τόσο το σχέδιο του ΤΧΣ όσο και το σχέδιο της ΤτΕ. Σε αυτή την συγκυρία διακρίνω τρία σταδία που εντάσσονται στην ίδια λογική συστημικής λύσης, που παράγουν δυναμικές συνέργιες και εστιάζονται στον ίδιο στόχο. Πρώτα, στη συνέχιση των διαδικασιών των ίδιων των τραπεζών, ορισμένες από τις οποίες έχουν ήδη αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες τιτλοποίησης και ευρύτερα εξυγίανσης του χαρτοφυλακίου τους.  Δεύτερον, τη πρόταση για τη δημιουργία ενός συστήματος εγγυήσεων περιουσιακών στοιχειών (Αssets Protection Scheme APS, πρόταση ΤΧΣ), το οποίο έχει τύχει επεξεργασίας από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και εκτιμώ ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο έγκρισης . Υπολογίζουμε ότι μέσα στο φθινόπωρο θα έχουμε ολοκληρώσει όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες και θα μπούμε στο στάδιο υλοποίησης με τις απαραίτητες νομοθετικές ρυθμίσεις. Ζητήσαμε από τις συστημικές τράπεζες να κάνουν από τώρα τους υπολογισμούς τους ώστε να συμμετάσχουν ενεργά σε αυτό το τολμηρό εγχείρημα που θα είναι κομβικής σημασίας για τον τραπεζικό τομέα και την ελληνική οικονομία. Το τρίτο στάδιο στο οποίο θα προχωρήσουμε με βάση την πρόταση της ΤτΕ.  Έτσι θα προσφέρουμε όλο το φάσμα των δυνατών λύσεων και εργαλείων που έχουν σκεφτεί η ΤτΕ, το ΤΧΣ ,οι τράπεζες και οι Ευρωπαϊκοί θεσμοί εφαρμόζοντας τις πιο σύγχρονες ευρωπαϊκές τεχνικές. Στην ουσία δεν υπάρχουν ανταγωνιστικά σχέδια, υπάρχει μια αναγκαία αλληλουχία δράσεων και σίγουρα συμπληρωματικότητα και δυναμικές συνέργιες. Θα ήθελα να πω ότι από την πρώτη ώρα της ανάληψης των καθηκόντων μας βρισκόμαστε σε εξαιρετική συνεργασία με όλους τους παράγοντες του ελληνικού τραπεζικού συστήματος καθώς και με όλους τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς θεσμούς οι οποίοι για τόσο κρίσιμα θέματα και μετά από σημαντική περίοδο άπνοιας ξαναβρίσκουν φερέγγυους συνομιλητές.

 

-Βέβαια το βασικό ζήτημα για τους δανειολήπτες (νοικοκυριά και επιχειρήσεις) είναι γιατί εδώ και χρόνια επιλέχθηκε η λύση να πωλούνται τα "κόκκινα δάνεια" σε διαχειριστές και funds και να μην γίνονται απευθείας διευκολύνσεις στους δανειολήπτες. Με άλλα λόγια "κούρεμα" της οφειλής

 

Δεν ξέρω αν είναι σκόπιμο να γίνεται σύγκριση μεταξύ της πώλησης χαρτοφυλακίων σε εξειδικευμένες εταιρείες και της ανάγκης εξατομικευμένων λύσεων στους δανειολήπτες.

Δική μας θέση είναι να υποστηρίξουμε και να ζητήσουμε σθεναρά από τις τράπεζες να συνεχίσουν –γιατί ήδη γίνεται- να αναζητούν και να διαμορφώνουν τις κατάλληλες προτάσεις ρύθμισης δανείων σε όλους τους συμπολίτες μας που λόγω της κρίσης βρέθηκαν σε πραγματική αδυναμία να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Παράλληλα, ειδικά ως προς τις επιχειρήσεις είναι σημαντικό να υπάρχει η «δεύτερη ευκαιρία», η αναχρηματοδότηση δηλαδή των επιχειρήσεων που έχουν πληγεί από την κρίση αλλά με ένα αξιόπιστο επιχειρηματικό σχέδιο και κανόνες σωστής διαχείρισης μπορούν μέσω νέου κεφαλαίου κίνησης να ξεπεράσουν τις δυσκολίες.

Τέλος, πιστεύουμε ότι πρέπει να υπάρξουν πρωτοβουλίες του ίδιου του τραπεζικού συστήματος για την επιβράβευση των πολιτών που παρά την κρίση παρέμειναν συνεπείς στην αποπληρωμή των στεγαστικών τους δανείων. Ο πρωθυπουργός το είχε ήδη ζητήσει ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και τώρα ως κυβέρνηση εξετάζουμε τις δυνατότητες  για να προτείνουμε τα κατάλληλα μέτρα προς αυτήν την κατεύθυνση.

 

-Ασφαλώς το επόμενο ζήτημα που θα βρείτε μπροστά σας είναι τι θα κάνετε με τις συμμετοχές του ΤΧΣ στις ελληνικές τράπεζες. Πότε πιστεύετε ότι η μείωση της συμμετοχής θα είναι εφικτή;

Το ΤΧΣ έχει έναν θεσμικά και χρονικά οριοθετημένο ρόλο. Σε αυτό το στάδιο θα αξιοποιήσουμε πλήρως την τεχνογνωσία του και θα προχωρήσουμε από κοινού  στην εφαρμογή μιας στρατηγικής που θα επιτρέψει την επιτυχή, σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανάκαμψη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.   

 

-Σκοπεύετε να νομοθετήσετε κάποια κίνητρα για την επαναπατρισμό  καταθέσεων ως "τελευταία ευκαιρία". 

Η έξοδος της Ελλάδος στις αγορές και τα speads των ελληνικών ομολόγων αποδεικνύουν ότι είμαστε πλέον κοντά στην πλήρη άρση των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων.

Το μεγαλύτερο ωστόσο κίνητρο για τον επαναπατρισμό καταθέσεων αλλά και για την προσέλκυση εγχώριων και ξένων επενδύσεων  είναι η δημιουργία ενός σταθερού φορολογικού περιβάλλοντος και η εμπέδωση του κλίματος σταθερότητας και κατ’εξοχήν η πολιτική σταθερότητα.

Η  αποκατάσταση της εμπιστοσύνης θα ενισχυθεί αν δείξουμε σχέδιο, διαφάνεια και στέρεους κανόνες ορθής  εταιρικής διακυβέρνησης και επενδύσουμε στην καινοτομία και την υγιή επιχειρηματικότητα.

 

-Και ποια ήταν μέχρι σήμερα η μεγαλύτερη έκπληξή σας

Η μεγαλύτερη έκπληξη για μένα ήταν η εξαιρετική ποιότητα των λίγων συνεργατών μας στο Υπουργείο Οικονομικών.  Θαυμάζω πραγματικά την άρτια κατάρτιση τους -, την ευσυνειδησία τους, την όρεξη τους να δουλέψουμε μαζί σε αυτό τον τόσο κρίσιμο τομέα. Πιστέψτε με, μου τονώνουν μια κλονισμένη πίστη στην Ελληνική διοίκηση. Δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τους καλυτέρους Ευρωπαίους συναδέλφους τους. Μάλλον το αντίθετο ισχύει.

 

Η Συνέντευξη στο ΒΗΜΑ της Κυριακής