Επιστροφή

Ομιλία της Υφυπουργού Οικονομικών κ. Παπανάτσιου στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων κατά τη συζήτηση του ν/ς: «Κύρωση του Κρατικού Προϋπολογισμού του Οικονομικού Έτους 2018

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ (Υφυπουργός Οικονομικών): Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, με την κατάθεση του Προϋπολογισμού του 2018 τελειώνει για τη χώρα μας ο κύκλος των μνημονίων που κληρονομήσαμε από τη Ν.Δ. και το ΠΑ.ΣΟ.Κ..

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά καταφέραμε να πιάσουμε τους δημοσιονομικούς στόχους και φέτος δίνουμε, όπως και πέρυσι, το κοινωνικό μέρισμα στους πολίτες που το έχουν περισσότερη ανάγκη. Μάλιστα, φέτος το παίρνουν περισσότεροι πολίτες, καθώς ήταν και μεγαλύτερο το ποσό και είχαμε το χρόνο να σχεδιάσουμε καλύτερα τη διανομή του.

Η σημαντική υπέρβαση των στόχων που επιτεύχθηκε τα δύο προηγούμενα έτη, αλλά και εκείνη που αναμένεται για το τρέχον έτος -πλεόνασμα 2,4%, έναντι στόχου 1,75% του Α.Ε.Π.- έχουν συμβάλει στην αποκατάσταση της διεθνούς αξιοπιστίας στα ελληνικά δημόσια οικονομικά και έχουν δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επιστροφή της χώρας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων με τρόπο διατηρήσιμο.

Για το 2018, το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,8% του Α.Ε.Π., ποσοστό που είναι συμβατό με τους στόχους του Προγράμματος Δημοσιονομικής Προσαρμογής και παρέχει ένα σημαντικό περιθώριο ασφαλείας.

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες κυβερνήσεις, ξεπεράσαμε τις προβλέψεις και έχουμε υπέρβαση στο στόχο των εσόδων. Τόσο οι μακροοικονομικές επιδόσεις όσο και οι δημοσιονομικές επιδόσεις των προηγούμενων κυβερνήσεων, ήταν συνεχώς κατώτερες από τις προβλέψεις των ίδιων και των θεσμών. Ήταν προβλέψεις χωρίς αντίκρισμα. Αντίθετα, εμείς καταφέραμε να πιάσουμε ή και να ξεπεράσουμε τους στόχους και στα δύο μέτωπα.

Η δημοσιονομική προσαρμογή των ετών 2015 - 2018, συνοδεύτηκε από τη σταδιακή ενίσχυση της προστασίας των πιο ευάλωτων στρωμάτων με την πλήρη ανάπτυξη εργαλείων, όπως το κοινωνικό εισόδημα αλληλεγγύης αλλά και παρεμβάσεων κοινωνικής πολιτικής στον κρίσιμο τομέα της αντιμετώπισης της παιδικής φτώχειας.

Αυτή είναι η συντριπτική διαφορά μεταξύ της δικής μας πολιτικής και της πολιτικής της Κυβέρνησης Σαμαρά - Βενιζέλου, της κυβέρνησης Ν.Δ. και ΠΑ.ΣΟ.Κ..

Η αναπόφευκτη δημοσιονομική προσαρμογή επιβλήθηκε από τις αντικειμενικές συνθήκες, συνθήκες, βεβαίως, που είχαν δημιουργήσει παλιότερα, το ίδιο το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και Ν.Δ.. Η Ν.Δ. και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. κακοδιαχειρίστηκαν τη χώρα για δεκαετίες και όταν οι αδιέξοδες πολιτικές τους προκάλεσαν την κρίση του 2009, συμπεριφέρθηκαν στους πολίτες αυτής της χώρας με ακόμη χειρότερο τρόπο. Πρώτα ενοχοποίησαν συλλογικά τους πολίτες με το διαβόητο σύνθημα «μαζί τα φάγαμε» και στη συνέχεια προσπάθησαν να διασώσουν τις ελίτ της χώρας εις βάρος των εργαζομένων και της μεσαίας τάξης, για την οποία, δήθεν, κόπτονται όλοι.

Επιβλήθηκε λιτότητα μονόπλευρα στα λαϊκά στρώματα και στους εργαζόμενους. Έβαλε να πληρώσουν αυτοί που είχαν υποφέρει και στην περίοδο της ευημερίας. Αυτοί που έβλεπαν τότε τα εισοδήματά τους στάσιμα, τις τιμές σε όλα ανεβαίνουν και την χλιδή να επιδεικνύεται προκλητικά. Αυτοί που έβλεπαν ανάπτυξη και έβλεπα ανεργία και αγριότητα στις εργασιακές σχέσεις, ακόμη και πριν την κρίση.

Η πολιτική των προηγούμενων κυβερνήσεων, στα καλά χρόνια που όλοι λέμε, για τα λαϊκά στρώματα σήμαινε την παροχή εορτοδανείων και διακοποδανείων, για να αντικαταστήσουν την αγοραστική δύναμη που έχαναν με τις αποδοχές τους.

Με τη μονόπλευρη λιτότητα που επέβαλαν, όταν έφτασαν σε αδιέξοδο, φτωχοποίησαν εκατομμύρια Έλληνες, προκάλεσαν η ύφεση που έφτασε στο 30% συνολικά και έφεραν την ανεργία πάνω από το 25%. Έτσι χάθηκε το 30% του Α.Ε.Π. της χώρας, από το 2009 έως το 2014.

Οι μακροοικονομικές επιδόσεις των μνημονίων των προηγούμενων κυβερνήσεων ήταν καταστροφικές, γιατί χτύπησαν τους εργαζόμενους, την ώρα που η ελίτ μετέφερε τα κεφάλαιά της στους φορολογικούς παραδείσους και άφηναν τα χρέη τους πίσω.

Σήμερα, η οικονομική επιστήμη αναγνωρίζει ότι οι ανισότητες βλάπτουν σοβαρά την ανάπτυξη. Ακόμη και το ίδιο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο το έχει παραδεχθεί αυτό, έστω και κατόπιν εορτής.

Οι επιλογές του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και της Ν.Δ. επέβαλαν μονόπλευρη λιτότητα στους εργαζόμενους και αυτό είχε σαν συνέπεια να είναι η ύφεση στην οικονομία μεγαλύτερη από αυτή που θα είχε μια πιο ισορροπημένη πολιτική. Αντίθετα, η Κυβέρνησή μας, χάρη στη διαπραγμάτευση, που τόσο έχει τόσο λοιδορήσει η Αντιπολίτευση, πέτυχε στόχους για χαμηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα και έχει κάνει νοικοκυρεμένους προϋπολογισμούς.

Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε συμφωνήσει πλεονάσματα μέχρι και 4,5%. Παράλληλα, η δική μας κυβέρνηση, έκανε μια πιο δίκαιη διανομή των βαρών, με σταδιακή ενίσχυση της προστασίας των πιο ευάλωτων στρωμάτων, που είχαν φτάσει πια στα όριά τους.

Στα έτη που ακολουθούν, οι ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης που προβλέπει το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018 - 2021, είναι επαρκείς για να εξασφαλίσουν τον δημοσιονομικό χώρο, ώστε να διευρυνθούν οι παρεμβάσεις ενίσχυσης της κοινωνικής προστασίας, αλλά και να εφαρμοστούν μειώσεις φορολογικών συντελεστών των νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Εδώ να σημειώσω ότι έγινε μια αναφορά πώς μειώθηκαν οι δαπάνες για φυσικές καταστροφές. Μη δημιουργούμε εντυπώσεις, ξέρετε πάρα πολύ καλά ότι σε κάθε προϋπολογισμό υπάρχει κονδύλι αποθεματικών που παραμένει σταθερό, απ’ όπου καλύπτονται όλες οι έκτακτες ανάγκες.

Ειδικά τώρα για το 2018 οι εξοικονομήσεις που προκύπτουν από την επιτυχημένη επισκόπηση των πρωτογενών λειτουργικών δαπανών, θα χρηματοδοτήσουν μια σειρά από πρόσθετες δράσεις κοινωνικής προστασίας. Με το κοινωνικό μέρισμα φέτος φθάνει το 1,4 δις ευρώ και μοιράζεται με τρεις τρόπους. Επτακόσια είκοσι εκατομμύρια για την ενίσχυση στα πιο αδύναμα νοικοκυριά, 360 εκατ. ευρώ καλύπτει το κοινωνικό τιμολόγιο της ΔΕΗ και άλλα 315 εκατ. ευρώ είναι η επιστροφή της διαφοράς των εισφορών υγείας που κακώς κρατήθηκαν από τους συνταξιούχους τα προηγούμενα έτη.

Η διανομή του κοινωνικού μερίσματος δεν θα ανακουφίσει μόνο αυτούς που έχουν σήμερα τα χαμηλότερα εισοδήματα, θα λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά, θα τονώσει τη ζήτηση και θα συμβάλλει στην αναθέρμανση της αγοράς. Θα δουν οι επιχειρηματίες και οι επαγγελματίες αύξηση της ζήτησης και αύξηση των πωλήσεών τους. Σήμερα με βάση τα στοιχεία που έχουμε, το κλίμα στις επιχειρήσεις έχει αρχίσει και αντιστρέφεται. Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα πολύ μεγάλο ποσοστό επιχειρήσεων που έχει αυξήσει τον κύκλο εργασιών και τα κέρδη του σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η μακροοικονομική κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά. Φέτος η οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό λίγο κάτω από το 2% και του χρόνου πάνω από 2,5%. Δεν μας φθάνουν αυτοί οι ρυθμοί, θέλουμε υψηλότερους, για να ανακτήσουμε το χρόνο που χάσαμε. Οι νέοι δεν μπορούν να περιμένουν άλλο. Η ανεργία έχει επιτέλους πτωτική τάση, αλλά και πάλι εμείς βιαζόμαστε να πέσει ακόμα πιο γρήγορα. Δεν μας φτάνει.

Στην εποχή της ευημερίας με δανεικά, ο νεοφιλελευθερισμός επέβαλε το μοντέλο της άνεργης ανάπτυξης, της ανάπτυξης χωρίς δημιουργία απασχόλησης, στις εποχές που οι ρυθμοί ανάπτυξης ήταν υψηλοί. Έφερε ανάπτυξη με διάλυση των εργασιακών σχέσεων και ύφεση με το αποτελείωμά τους. Γι’ αυτό εμάς δεν μας αρκούν οι ρυθμοί ανάπτυξης από μόνοι τους, θέλουμε ανάπτυξη με κοινωνικό αποτέλεσμα, γιατί η ανάπτυξη που δεν είναι δίκαιη, δεν είναι ανάπτυξη, δεν είναι βιώσιμη. Θέλουμε επενδύσεις, δίνουμε κίνητρα γι’ αυτές, αλλά προϋπόθεση είναι ο σεβασμός της εργασίας και των εργαζομένων και της νομοθεσίας για το περιβάλλον.

Αγαπητοί συνάδελφοι, κύριε Πρόεδρε, στα 2,5 χρόνια της κυβέρνησής μας και παρά τα εμπόδια και τις τρικλοποδιές που αντιμετωπίσαμε, είχαμε σημαντική επιτυχία στον αγώνα κατά της φοροδιαφυγής. Αυτό αποτυπώνεται ιδιαίτερα στα έσοδα από το ΦΠΑ, που έφθασαν στο φετινό 9μηνο τα 11,63 δις ευρώ, από 9,69 δις ευρώ στο 9μηνο του 2015. Μέσα σε αυτά τα 2 χρόνια χάρη στην πολιτική βούληση που επιδείξαμε με ελέγχους και την προώθηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, τα έσοδα από το ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 2 δις ευρώ ή 20%. Το καλοκαίρι είχαμε 40.000 ελέγχους σε τουριστικές περιοχές, έναντι 4.000 κατά μέσο όρο τα προηγούμενα χρόνια. Στο 8μηνο Ιανουάριος – Αύγουστος 2017, από τα ελεγκτικά κέντρα και τις ΔΟΥ διενεργήθηκαν 16.640 έλεγχοι και βεβαιώθηκαν φόροι, πρόστιμα και προσαυξήσεις ύψους 2,6 δις ευρώ. Αντίστοιχα οι έλεγχοι στο σύνολο του 2016 βεβαίωσαν φόρους, πρόστιμα και προσαυξήσεις, περίπου 3 δις ευρώ. Ανασυγκροτήσαμε το ΣΔΟΕ και ήδη καταγράφει αλλεπάλληλες σημαντικές επιτυχίες κατά του οικονομικού εγκλήματος.

Θα ήθελα να αναφερθώ εδώ στην αύξηση των άμεσων φόρων, όπως ειπώθηκε από κάποιον εισηγητή της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Έχουμε θεαματική βελτίωση στα έσοδα από το ΦΠΑ, η οποία οφείλεται κατά το μεγαλύτερο μέρος της στην αύξηση της συμμόρφωσης των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών και όχι στην αύξηση των φορολογικών συντελεστών, όπως λανθασμένα ή και σκόπιμα ισχυρίζεται η Αξιωματική Αντιπολίτευση.

Η Τράπεζα της Ελλάδος σε μελέτη που είχε δημοσιεύσει στο τέλος της περασμένης χρονιάς, έχει αποφανθεί χρησιμοποιώντας εικονομετρικές μεθόδους, ότι η αύξηση της χρήσης των καρτών πληρωμής βελτίωσε τα έσοδα Φ.Π.Α κατά 900 εκατ. € έως το δεύτερο εξάμηνο της περσινής χρονιάς. Γι' αυτό, λοιπόν, πρέπει να βλέπουμε όχι τόσο τον αριθμό και το ύψος των προστίμων που επιβάλλονται κατά τους ελέγχους, αλλά κυρίως τη βελτίωση της συμμόρφωσης των υπόχρεων. Αυτό όπως φαίνεται από το Φ.Π.Α έχει αυξηθεί πάρα πολύ. Άλλωστε η φοροδιαφυγή δεν είναι νέο φαινόμενο που σχετίζεται με την κρίση, αλλά ένα διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας. Τα φορολογικά έσοδα ήταν διαχρονικά από 5 έως 10 εκατοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σαν ποσοστό του Α.Ε.Π. σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτό δεν οφείλεται στους φορολογικούς συντελεστές, οι οποίοι όχι απλώς δεν ήταν χαμηλοί, αλλά πάντα ήταν πολύ υψηλότεροι από αυτούς που θα έπρεπε να είναι, αλλά στη φοροδιαφυγή.

Βεβαίως, η φοροδιαφυγή δεν γίνεται από όλους αλλά από συγκεκριμένες τάξεις και επαγγελματικές ομάδες. Αυτές οι τάξεις δεν ήθελαν να πληρώνουν ούτε όταν ευημερούσαν, όταν είχαν μεγάλα κέρδη και εισοδήματα. Το είδαμε με  τα Paradise Papers, το είδαμε με τα Panama Papers και όλες τις άλλες διεθνείς αποκαλύψεις των τελευταίων ετών. Τελικά, οι φόροι που δεν πληρώνονται από αυτούς που όφειλαν να τους πληρώσουν δημιούργησαν το υπέρογκο χρέος και επιβαρύνουν τους έντιμους φορολογούμενος.

Λέτε, συνάδελφοι της Ν.Δ., ότι θα μειώσετε τους φορολογικούς συντελεστές, δεν απαντάτε όμως στο κρίσιμο ερώτημα, ερώτημα που έθεσε και ο Υπουργός Οικονομικών στην Επιτροπή. Ποιες δαπάνες θα κόψετε, για να το κάνετε αυτό; Θα κόψετε μισθούς και συντάξεις; Θα κόψετε από σχολεία και νοσοκομεία; Στο επίπεδο που έχουν περιοριστεί πλέον οι κρατικές δαπάνες οι φορολογικοί συντελεστές μπορούν να περιοριστούν μόνο με την αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης, μόνο με τη μείωση της φοροδιαφυγής. Εμείς δουλεύουμε σ' αυτή την κατεύθυνση, όπως έδειξαν τα στοιχεία για το Φ.Π.Α, που ανέφερα. Γι’ αυτό και μπορέσαμε, στο πλαίσιο των αντιμέτρων που περιλαμβάνει η πρόσφατη συμφωνία, να προβλέψουμε και μείωση του φόρου των επιχειρηματικών κερδών από το 29% στο 26%. Αντίθετα, κάποιοι στη Ν.Δ. βγαίνουν στα κανάλια και δηλώνουν ότι η φοροδιαφυγή δεν είναι ανήθικη, ενθαρρύνουν και υλοποιούν τη φοροδιαφυγή. Βλέπετε το αφήγημα περί υπερφορολόγησης που χρησιμοποιεί η αντιπολίτευση επιχειρεί να αμνηστεύσει  εκείνους που είχαν συνηθίσει να φοροδιαφεύγουν και πλέον δεν μπορούν να το κάνουν.

Οι προβλέψεις για την ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια σε συνδυασμό με τον περιορισμό της απόκρυψης εισοδημάτων - αναφέρθηκε και από τον κ. Μαντά- και την βελτίωση στο  μηχανισμό συλλογής εσόδων δημιουργούν το δημοσιονομικό χώρο για τη μείωση της φορολογίας. Ο προϋπολογισμός του 2018 ανοίγει το δρόμο για τη δημιουργία αυτών των συνθηκών, όπως άλλωστε έχουν αποτυπωθεί και στο μεσοπρόθεσμο.

Αγαπητοί συνάδελφοι, κύριε Πρόεδρε, θα αναφερθώ συνοπτικά και σε ένα άλλο μέρος του χαρτοφυλακίου μου, που είναι η δημόσια περιουσία. Η κυβέρνηση προωθεί σταθερά μια πολιτική ορθολογικής διαχείρισης και στοχευμένης αξιοποίησης της περιουσίας του δημοσίου, η οποία μπορεί να εξασφαλίσει σημαντικά και σταθερά έσοδα για το δημόσιο σε μακροχρόνια βάση, να μειώσει το ύψος του χρέους και να δημιουργήσει πρόσθετα αναπτυξιακά οφέλη.

Η πολιτική αυτή έχει σαν βασικούς άξονες την καταγραφή, την προστασία και την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου, καθώς και τον εκσυγχρονισμό και την απλοποίηση των διαδικασιών και του νομοθετικού πλαισίου. Στη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας βρίσκονται σε εξέλιξη δύο έργα για την καταγραφή της δημόσιας περιουσίας. Είναι οι Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων (ΨΥΔΗΠΕΚ) και το Μητρώο Ακίνητης Περιουσίας και επιπλέον συνεχίζεται το 2018 η αξιοποίηση της ακίνητης κτιριακής περιουσίας του δημοσίου και η ορθολογική διαχείριση των αναγκών στέγασης των υπηρεσιών και οργανισμών του προς το σκοπό της δραστικής μείωσης των σχετικών λειτουργικών δαπανών.

Ακόμη, η Γενική Γραμματεία προωθεί παρεμβάσεις για  μια σειρά από άλλα ζητήματα, όπως είναι οι σχολάζουσες κληρονομιές, κληροδοτήματα, αιγιαλοί και παραλίες. Ειδικά για το τελευταίο είχαμε φέτος για πρώτη φορά τη διενέργεια ηλεκτρονικών δημοπρασιών για την παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας. Η διαδικασία έγινε φέτος για έναν μικρό αριθμό θέσεων, αλλά θα επεκταθεί σταδιακά σε όλες τις δημοπρατούμενες θέσεις, καθώς και σε άλλα αντικείμενα προς δημοπρασία, όπως είναι οι αμμοληψίες. Σκοπός της Κυβέρνησης είναι η επικαιροποίηση και η απλούστευση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τον αιγιαλό και την παραλία με αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών. Θέλουμε αφενός να διασφαλίζεται η προστασία του αιγιαλού και της παραλίας και αφετέρου να προωθείται και να διευκολύνεται η αναπτυξιακή πολιτική της χώρας.

Αγαπητοί συνάδελφοι, κύριε Πρόεδρε, κλείνοντας, θα τονίσω ξανά ότι με τον Προϋπολογισμό του 2018, τελειώνει ο κύκλος των μνημονίων, που κληρονομήσαμε από τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και παρά τον σκληρό πόλεμο που αντιμετωπίσαμε και αντιμετωπίζουμε αποκαταστήσαμε τη διεθνή αξιοπιστία των δημοσίων οικονομικών της χώρας μας. Οι προβλέψεις για την ανάπτυξη στα επόμενα χρόνια σε συνδυασμό με τον περιορισμό της απόκρυψης εισοδημάτων και τη βελτίωση στο μηχανισμό συλλογής εσόδων δημιουργούν δημοσιονομικό χώρο για μείωση της φορολογίας.

Ο Προϋπολογισμός του 2018, ανοίγει το δρόμο για τη δημιουργία αυτών των συνθηκών, όπως  άλλωστε έχουν αποτυπωθεί και στο μεσοπρόθεσμο ενώ με τη χρηστή και αποτελεσματική διαχείριση του δημοσίου χρήματος θα καταφέρουμε να καλύψουμε τις ανάγκες της κοινωνίας μέσα σε αυτές τις δύσκολες δημοσιονομικές συνθήκες με παράλληλο σεβασμό των δικαιωμάτων και των επόμενων γενεών.

Σας ευχαριστώ.