Επιστροφή

Απάντηση της υφυπουργού Οικονομικών Κ. Παπανάτσιου σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή Γ. Δ. Καρρά σχετικά με τον αριθμό και το ελάχιστο ποσό καταβολής των δόσεων φόρου κληρονομιάς, δωρεών και γονικών παροχών. (12.2.2018)

   

                                                  ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Νικήτας Κακλαμάνης): Ολοκληρώνουμε με τη συζήτηση της τελευταίας για σήμερα ερώτησης, της τρίτης του κύκλου αναφορών-ερωτήσεων. Θα συζητηθεί η με αριθμό 895/2-11-2017 ερώτηση του Βουλευτή Β΄ Αθηνών της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ΠΑ.ΣΟ.Κ.–ΔΗΜ.ΑΡ. κ. Γεωργίου - Δημητρίου Καρρά προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα: «Ανάγκη εξορθολογισμού του αριθμού και του ελαχίστου ποσού καταβολής των δόσεων φόρου κληρονομιάς, δωρεών και γονικών παροχών».

Θα απαντήσει η Υφυπουργός Οικονομικών κυρία Αικατερίνη Παπανάτσιου.

 Ωραίο θέμα, κύριε Καρρά. Ορίστε, έχετε τον λόγο.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΡΑΣ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.

Προ τριμήνου περίπου είχα απευθύνει ερώτηση στο Υπουργείο Οικονομικών γι’ αυτό το θέμα. Δηλαδή, με δεδομένο ότι ο νόμος περί φορολογίας κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών ίσχυε από τις αρχές του έτους 2010 και είχε καθορίσει έναν αριθμό δόσεων για τον φόρο κληρονομιάς δώδεκα μήνες –δηλαδή, εντός δύο ετών θα πρέπει να εξοφλείτο- παράλληλα είχε καθορίσει και μια ελάχιστη διμηνιαία καταβολή των 500 ευρώ.

Ήταν σαφές -και δέχθηκα και πολλά παράπονα, κύριε Πρόεδρε- ότι οι οικονομικές συνθήκες όπως είχαν διαμορφωθεί μετά το πρώτο, δεύτερο και τρίτο μνημόνιο, δημιουργούσαν δυσβάσταχτο βάρος, έστω και αν το 2010 ήταν ένα ικανοποιητικό για τα τότε δεδομένα αφορολόγητο, διότι αυτή η φορολογική υποχρέωση συσσωρευόταν ταυτόχρονα με τους φόρους της ακίνητης περιουσίας που είχαν επιβληθεί -και αναφέρομαι στο ΕΕΤΗΔΕ και στον ΕΝΦΙΑ- με την αύξηση του φόρου μισθωμάτων ο οποίος είχε γίνει 15% και 35% επί των εισπραττομένων μισθωμάτων, με την απαξία των ακινήτων η οποία είχε επέλθει εξαιτίας του ότι η αγορά δεν κινείται και επιπλέον για τον λόγο ότι έχουμε πάρα πολλά κενά διαμερίσματα-καταστήματα λόγω μικρής οικονομικής δραστηριότητας.

Κατόπιν αυτού απευθύνθηκα προς το Υπουργείο με ερώτηση και ζήτησα να αλλάξει ο χρόνος καταβολής των δόσεων και να μειωθεί το ελάχιστο ποσό. Δυστυχώς, οφείλω να πω –και το λέω με λύπη- αναφορικά με την απάντηση που έλαβα από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων –και εδώ θα μου επιτρέψετε ένα ελάχιστο πλαίσιο σχολίου, δηλαδή το Υπουργείο ασκεί την πολιτική, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει την ευθύνη της είσπραξης και της διατηρήσεως της δημοσιονομικής ισορροπίας- ότι δεν θα πρέπει να περιοριζόμεθα στις απαντήσεις της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.

Επαναφέρω, λοιπόν, στην κυρία Υπουργό το ερώτημα και λέω ότι θα πρέπει να αυξηθεί ο αριθμός των δόσεων και να ελαττωθεί η ελάχιστη καταβολή των δόσεων, ούτως ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν, γιατί δυστυχώς ο φόρος κληρονομιάς, γονικής παροχής ή δωρεάς δεν έχει μόνο πλέον την παροχή του περιουσιακού στοιχείου, αλλά έχει και όλες τις φορολογικές επιβαρύνσεις που ακολουθούν το ακίνητο.

Πάνω σ’ αυτά θα ήθελα την απάντηση της κυρίας Υπουργού.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Νικήτας Κακλαμάνης): Ορίστε, κυρία Παπανάτσιου, έχετε τον λόγο.

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ (Υφυπουργός Οικονομικών): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κατ’ αρχήν θα ήθελα να σημειώσουμε αναφορικά με τον νόμο για τη φορολογία κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, τον ν.3815/2010, δεν έχει αυξηθεί ο οικείος φόρος. Αντίθετα, καταργήθηκε η αυτοτελής φορολόγηση των ακινήτων που ίσχυε παλαιότερα ανεξαρτήτως αξίας, με αποτέλεσμα πλέον να μην ευνοείται η μεγάλη ιδιοκτησία που ευνοούνταν το προηγούμενο διάστημα.

Ας δούμε λίγο τώρα πως είναι ο νόμος για το φόρο κληρονομιών. Υπάρχει ο θεσμός προοδευτικότητας. Θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικός με την καθιέρωση της κλίμακας υπολογισμού, ώστε ο υπολογισμός του φόρου να είναι ευνοϊκότερος για τους συγγενείς α΄ κατηγορίας -που είναι η άμεση οικογένεια- και υψηλότερος για τους πιο μακρινούς συγγενείς της κατηγορίας β΄. Επίσης, με τον ίδιο νόμο αυξήθηκε το αφορολόγητο από 95 χιλιάδες ευρώ σε 150 χιλιάδες ευρώ για την α΄ κατηγορία κληρονόμων, δωρεοδόχων και τέκνων, καθώς και από 20 χιλιάδες ευρώ σε 30 χιλιάδες ευρώ για τη β΄ κατηγορία, όπως είναι τα ανίψια. Το ξέρετε εξάλλου πολύ καλύτερα από εμένα.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΡΑΣ: Ούτε το αμφισβητώ.

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ (Υφυπουργός Οικονομικών): Και καθιερώθηκε κλίμακα υπολογισμού του φόρου στην α΄ κατηγορία από 1% έως 10% και για τη β΄ κατηγορία συντελεστές 5% έως 20%.

Επίσης, εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε ότι όταν κληρονόμος του αποβιώσαντος, σύζυγος ή ανήλικα τέκνα, κληρονομούν, η περιουσία που κληρονομείται παραμένει αφορολόγητη μέχρι το ποσό των 400 χιλιάδων ευρώ ανά δικαιούχο και επιπρόσθετα όταν ο κληρονόμος ή κληροδόχος έχει αναπηρία κατά ποσοστό 67% και άνω, ο φόρος που αναλογεί μειώνεται κατά ποσοστό 10%.

Θα ήθελα εδώ να αναφέρω και το κομμάτι των αντικειμενικών, το οποίο έχει ξεκινήσει ήδη, για να μπορέσουμε να δούμε και τις καινούριες αντικειμενικές αξίες, εναρμονισμένες με τις εμπορικές. Θεωρούμε ότι και μετά από αυτό θα είναι χαμηλότερος ο φόρος κληρονομιών. Έχει δημιουργηθεί η τράπεζα αξιών ακινήτων, μια βάση δεδομένων, η οποία δέχεται στοιχεία από όλες τις μεταβιβάσεις και μισθώσεις που πραγματοποιούνται για να μπορέσουμε να διαμορφώσουμε την αντικειμενική εικόνα για την αγορά.

Επίσης, επειδή κάνατε και κάποιες άλλες ερωτήσεις -παρόλο που δεν τις αναφέρατε στην ομιλία σας-, για το μητρώο αξιών μεταβιβάσεων ακινήτων, θα πρέπει να σας πληροφορήσω ότι ήδη έχει συσταθεί με τον ν.4484/2017, με σκοπό την εξαγωγή στατιστικών συμπερασμάτων, σχετικά με την αγορά ακινήτων και εν γένει την παρακολούθηση και διαμόρφωση της αγοράς. Κάθε ενδιαφερόμενος έχει τη δυνατότητα να πληροφορηθεί μέσω της εφαρμογής του μητρώου. Αποκτά μια γενική εικόνα γύρω από την αγορά ακινήτων για πληροφοριακούς λόγους. Επίσης, εμείς από εκεί μπορούμε να παίρνουμε αργότερα τα στοιχεία, για να μπορούμε να έχουμε και καλύτερη εικόνα για τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων.

Επειδή ο χρόνος έχει περάσει νομίζω ότι μπορώ να απαντήσω και στη δευτερολογία, όσον αφορά στις δόσεις, που είπατε.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Νικήτας Κακλαμάνης): Να βγάλουμε και καμία είδηση, κυρία Υφυπουργέ. Είπατε ότι ξεκίνησε η δουλειά για την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών. Να το κάνετε λίγο πιο συγκεκριμένο να μάθουμε κι εμείς.

Ορίστε κύριε Καρρά, έχετε τον λόγο.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΡΑΣ: Κύριε Πρόεδρε, τα όσα ανέφερε η κυρία Υπουργός εγώ δεν τα αμφισβητώ. Η παρατήρηση μου, όμως, ήταν διαφορετικού αντικειμένου. Ότι η τοποθεσία εκείνη στην οποία αναφερόμεθα, των κληρονομιών του έτους 2010 -και να θυμίσω ότι η ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου ήταν 3 ή 4 Ιανουαρίου του 2010-, εξορθολόγησε κατά τις τότε συνθήκες της εποχής. Σήμερα, όμως, έχουμε διανείμει επτά χρόνια ενδιάμεσα, τα οποία είναι υφεσιακά όλα. Έχουν προστεθεί φόροι στα ακίνητα και δεν διακρίνω την επιβάρυνση αυτήν καθεαυτή από το φόρο κληρονομιάς ή γονικής παροχής.

Θεωρώ ότι πλέον είναι σωρευτικές οι επιβαρύνσεις των ακινήτων και γι’ αυτό ζητώ τη βοήθεια, ούτως ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν. Διότι, μην ξεχνάμε έχουμε τον ετήσιο φόρο ΕΝΦΙΑ. Όσο και να είπαμε ότι τον μειώσαμε στις μικρές περιουσίες, το ζήτημα που τίθεται είναι ότι ο ΕΝΦΙΑ έχει ένα συμπληρωματικό φόρο, που επιβαρύνει τις μεγαλύτερες περιουσίες και είναι οι ίδιες οι περιουσίες που επιβαρύνονται με το φόρο κληρονομίας, με το αφορολόγητο που είπατε. Συνεπώς, βγάζουμε εκτός της χρηματαγοράς μεγάλο αριθμό ακινήτων, λόγω επιβαρύνσεων και αυτό έχει αρνητικό αντίκτυπο και στο ΑΕΠ ακόμα.

Θα συνεχίσω και θα πω την επόμενη μου παρατήρηση υπό τις σημερινές συνθήκες. Η φορολογική επιβάρυνση, η οποία γίνεται στα ακίνητα έχει οδηγήσει -δεν αφορά την ερώτηση προς εσάς, κυρία Υπουργέ, το δίνω σαν επιχείρημα μόνο-, στην απαξίωση των περιουσιών και με τη σειρά αποποιήσεων που γίνεται από κληρονόμους οι οποίοι δηλώνουν ότι δεν θέλουμε να είμαστε κληρονόμοι χρεών.

Εγώ θα συμπλήρωνα, λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ότι είμεθα και κληρονόμοι φόρων, διότι εφόσον αποδεχόμεθα τα χρέη που έχουν δημιουργηθεί την περίοδο της χρήσεως του κληρονομουμένου, φορτωνόμαστε και τους φόρους κι επομένως είναι αδύνατη να ανταποκριθεί η οποιαδήποτε περιουσία, έστω και μεγάλη να είναι. Και αν έχουμε ακόμα την εικόνα ότι πρέπει να έχει φοροδοτική ικανότητα η μεγάλη ακίνητη περιουσία, σήμερα δεν μπορεί να την έχει και αυτό έχει επίπτωση και στα δημοσιονομικά έσοδα.

Επιμένω, δε, σε αυτό το σημείο, διότι αν εξορθολογίσουμε τον αριθμό των δόσεων σε τριάντα έξι -τις οποίες προτείνω- και παράλληλα για τις μικρές φορολογίες μειώσουμε το μηνιαίο ποσό, θα μπορούν να ανταποκριθούν και αυτό θα ενισχύσει τα έσοδα του Δημοσίου, τα οποία σήμερα δυστυχώς υπολείπονται. Να μην θυμίσω τα 100 δισεκατομμύρια τα οποία καθυστερούν οι Έλληνες από αδυναμία να πληρώσουν. Δεν είναι όλοι στρατηγικοί κακοπληρωτές, όπως επιχειρεί άλλο Υπουργείο να τους εμφανίσει.

(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)

Επιπλέον θέλω να συμπληρώσω και τούτο: Σχετικά με τις αντικειμενικές τιμές οι οποίες θα καθοριστούν, κυρία Υπουργέ, έχετε ως γνώμονα, μπούσουλα -επιτρέψτε μου τη λέξη και τελειώνω αμέσως, κύριε Πρόεδρε- την απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας.

Διαβάζω ένα κομμάτι της αιτιολογίας της απόφασης του Συμβουλίου Επικρατείας από 21 Μαΐου του 2015, την οποία μπορώ να καταθέσω στα Πρακτικά μετά: «Προς αποφυγή αιφνίδιας διακύμανσης των φορολογικών εσόδων του κράτους υπό τις παρούσες δυσμενείς δημοσιονομικές συνθήκες, κρίνει ότι δεν πρέπει να οδηγηθεί σε ακύρωση, αλλά να καθορίσει μια ημερομηνία». Τι σημαίνει αυτό; Ότι αναγνωρίζουν και τα δικαστήρια ότι δεν μπορούν αυτήν τη στιγμή να μειωθούν οι τιμές οι αντικειμενικές για τον λόγο ότι πρέπει να εξακολουθήσουν να έχουν την απόδοση αυτή.

Και θα πω και το εξής: Ότι ήδη -δεν το γνωρίζει η Υπουργός, αλλά οφείλω να το καταθέσω- με ανάλογο θέμα, για τις παραιτήσεις από τις κληρονομιές εξαιτίας και των φορολογικών επιβαρύνσεων από τους φόρους των ακινήτων, έχει καταθέσει η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ δύο ερωτήσεις -που βέβαια απευθύνονται στον Υπουργό Δικαιοσύνης- από 14 Ιουνίου του 2017 και 4 Δεκεμβρίου 2017 και δεν έχει λάβει απάντηση.

Συνοψίζοντας, λοιπόν, για να μην καταχρώμαι άλλο χρόνο, λέω ότι εγώ αναφέρομαι στη σωρευτική φορολογική επιβάρυνση του ακινήτου που απαξιώνει τις αξίες και τα θέτει εκτός συναλλαγής.

Με τον τρόπο αυτό οφείλουμε να διατηρήσουμε τα έσοδα. Εδώ μιλάμε για 120 δόσεις σε λίγο καιρό για ληξιπρόθεσμες…

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Νικήτας Κακλαμάνης): Έγινε σαφές, κύριε Καρρά.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ - ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΡΑΣ: Μόνο μια κουβέντα θα πω, κύριε Πρόεδρε.

Μιλάμε για 120 δόσεις για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους στις ληξιπρόθεσμες οφειλές. Δώστε, λοιπόν, την ευκαιρία και για έναν πρόσθετο λόγο, ότι έτσι θα βάλουμε μέσα στην οικονομία μεγάλο κομμάτι, δεδομένου ότι έχετε εξασφαλίσει και 3,5% δημοσιονομικό πλεόνασμα, που σημαίνει ότι δεν θα έχουμε επίπτωση από μια μικρή μεταβολή λίγων δεκάδων εκατομμυρίων που αφορούν οι φόροι κληρονομιάς, που, αν δεν κάνω λάθος, είναι 94 ή 104 τον χρόνο.

(Στο σημείο αυτό ο Βουλευτής κ. Γεώργιος - Δημήτριος Καρράς καταθέτει για τα Πρακτικά τις προαναφερθείσες ερωτήσεις, καθώς και το προαναφερθέν δημοσίευμα σχετικά με την απόφαση του ΣτΕ, τα οποία βρίσκονται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής)

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Νικήτας Κακλαμάνης): Ωραία. Ευχαριστούμε.

Κυρία Υφυπουργέ, ορίστε, έχετε τον λόγο.

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ (Υφυπουργός Οικονομικών): Κατ’ αρχάς να αναφερθούμε στην απόφαση του ΣτΕ στις 21/5/2015.

Με απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών το 2016 έγινε η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών στις εντός σχεδίου περιοχές της χώρας, με αποτέλεσμα να έχουμε πολύ λιγότερους φόρους που είχαμε το προηγούμενο διάστημα. Παραπέρα όμως, επειδή είδαμε σε κάποιες περιπτώσεις πάλι να έχουμε προβλήματα από το ΣτΕ, προχωράμε πλέον στην αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών και στην εναρμόνισή τους με τις εμπορικές, με την καινούργια πλέον νομοθεσία. Ειδικά για φέτος χρησιμοποιούμε τους εκτιμητές που είναι πιστοποιημένοι από το Υπουργείο Οικονομικών. Ήδη έχουν ξεκινήσει σε όλη τη χώρα τις εκτιμήσεις. Σε κάποιες ζώνες -στις περισσότερες περιοχές- είναι τέσσερις και φτάνουν μέχρι και τρεις ή δύο σε κάποιες περιοχές, κατά βάση στις λιγότερες.

Γενικά, Αθήνα-Θεσσαλονίκη και στα μεγάλα αστικά κέντρα, εκεί που υπάρχει και μεγαλύτερη δυνατότητα και εκεί που είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα, έχουμε τέσσερις εκτιμητές. Στις 31/3 είναι η προθεσμία που έχουμε, για να ολοκληρώσουμε το έργο. Είναι ένα πάρα πολύ δύσκολο έργο, όλοι μας το ξέρουμε. Οι εκτιμητές είναι πιστοποιημένοι και έχουν τη γνώση και την επιστημονική κατάρτιση. Παρ’ όλα αυτά, επειδή οι πωλήσεις ακινήτων γενικότερα είναι πάρα πολύ λίγες στο προηγούμενο διάστημα, είναι πολύ δύσκολο το έργο. Πιστεύουμε ότι θα έχουμε αποτέλεσμα.

Από εκεί και μετά υπάρχει και η δευτεροβάθμια επιτροπή κ.λπ., για να μπορέσουμε εκεί που θα υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις, να δούμε πώς θα εξελιχθεί το έργο.

Ένα ζήτημα που βάλατε σε σχέση με τις δόσεις, πραγματικά και εμείς το σκεφτόμαστε και εμείς το βλέπουμε. Θέλουμε να μπορέσουμε να βοηθήσουμε, ειδικά στις περιπτώσεις που είναι στην πρώτη κατηγορία, που είναι από γονείς σε παιδιά, που σε αυτούς είναι κάτι που πρέπει να γίνει…

ΓΕΩΡΓΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΡΑΣ: Έχουν και τα χρέη αυτοί.

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ (Υφυπουργός Οικονομικών): Ακριβώς έτσι. Πραγματικά το σκεφτόμαστε και είναι κάτι που μπορούμε να κάνουμε στο επόμενο διάστημα. Δεν έχουμε καταλήξει αν θα είναι στο αμέσως επόμενο διάστημα. Θα δούμε πρώτα λίγο τις αντικειμενικές, γιατί απ’ ό,τι σας είπα είναι κάτι που δεν μπορούμε αυτήν τη στιγμή να έχουμε κάποια στοιχεία, για να ξέρουμε πώς θα το αντιμετωπίσουμε. Είναι δύσκολο το εγχείρημα. Θα δούμε πρώτα τα αποτελέσματα και από εκεί και μετά στο επόμενο διάστημα, τελειώνοντας και με την επιτροπεία, αν μας το επιτρέψει και ο δημοσιονομικός χώρος, θα μπορούσε να δούμε κάποια καλύτερη αντιμετώπιση, τουλάχιστον για την πρώτη κατηγορία να μπορέσουμε να δούμε περισσότερες δόσεις, για να μπορέσουν να διαχειριστούν την κληρονομιά τους.

Σας ευχαριστώ.